راه دیگری برای تغییر سرعت یک واکنش استفاده از کاتالیزور است. کاتالیزور ماده ای است که سرعت یک واکنش را تغییر میدهد، اما خود آن در پایان واکنش از نظر شیمیایی بدون تغییر میماند. کاتالیزگرها معمولا واکنش را سریعتر میکنند. این مواد این کار را با فراهم کردن مسیر دیگری برای واکنش انجام میدهند، مسیری که نیاز به انرژی کمتری دارد.
به دلیل پائین آمدن «سد» انرژی ذرات بیشتری واکنش میکنند و واکنش سریعتر انجام میشود. کاتالیزگرها در تولید صنعتی مواد مختلف، مانند بنزین ، مارگارین ، آمونیاک اهمیت زیادی دارند. اکثر کاتالیزگرهای صنعتی فلز هستند و به شکل دانه های فلزاند. بعضی از کاتالیزگرها برای کند کردن واکنشها به کار میروند و بازدارنده نامیده میشوند.
اکسایش و کاهش فرایندهایی هستند که در بعضی واکنشهای شیمیایی رخ میدهند: وقتی که اکسیژن به ماده ای اضافه میشود، وقتی که ماده ای هیدروژن از دست میدهد و وقتی که ماده ای الکترون از دست میدهد.
کاهش ، عکس اکسایش است. این فرایند در سه حالت رخ میدهد: وقتی که ماده ای اکسیژن از دست میدهد، وقتی که ماده ای هیدروژن بدست میآورد و وقتی که مادهای الکترون بدست می آورد.
به عنوان مثال وقتی که منیزیم در هوا سوزانده میشود، این فلز با به دست آوردن اکسیژن و اکسیده شدن تبدیل به خاکستر میشود. این خاکستر اکسید منیزیم است.
اکسایش و کاهش همیشه همراه با هم در یک واکنش رخ میدهند.در این صورت، واکنش را واکنش اکسایش- کاهش مینامند. بعضی از واکنشهای اکسایش- کاهش در صنعت مفید است. مثلا استخراج آهن از سنگ معدن آن با ترکیب کردن سنگ معدن با منواکسید کربن در کوره بلند آهن انجام میشود. در این واکنش سنگ معدن آهن اکسیژن از دست میدهد و آهن تشکیل میشود و منواکسید کربن ، اکسیژن بدست میآورد و تبدیل به دیاکسید کربن میشود.
برچسب:
نویسنده: علیرضا فرزادنیا