گل حفاری

تعرفه تبلیغات در سایت
عنوان عکس
عنوان عکس
عنوان عکس
عنوان عکس
عنوان عکس

جستجوگر

یافته ها در جستجو

    امکانات وب

    Yahoo Messenger Icons

    گفتگوی آنلاین با علیرضا فرزادنیا

    برچسب ها

    شناخت و نحوه کاربرد عملي مواد شيميايي در گل هاي حفاري

     موادي که در ساخت گلبکار ميرود٬ عبارتند از:

     

    1- نمک ( کلريد سديم)

    نمک با فرمول شيميايي NACL ٬ماده اي است معدني که تا مرز اشباع ٬ به دلايل زير استفاده ميشود:

    الف) جهت جلوگيري از حلشدن نمک موجود در طبقات زمين در گل حفاري و پيشگيري از ريزش جداره چاه استفادهميشود.

    ب) جهت جلوگيري از خميرهشدن و باد کردن لايه هاي رسي بکار ميرود.


    شناخت و نحوه کاربرد عملي مواد شيميايي در گل هاي حفاري

     موادي که در ساخت گلبکار ميرود٬ عبارتند از:

     

    1- نمک ( کلريد سديم)

    نمک با فرمول شيميايي NACL ٬ماده اي است معدني که تا مرز اشباع ٬ به دلايل زير استفاده ميشود:

    الف) جهت جلوگيري از حلشدن نمک موجود در طبقات زمين در گل حفاري و پيشگيري از ريزش جداره چاه استفادهميشود.

    ب) جهت جلوگيري از خميرهشدن و باد کردن لايه هاي رسي بکار ميرود.

     

    2-باريت (سولفات باريم)

    ماده اي است معدني بافرمول شيميايي BASO4٬ که در ايران به وفور يافت شده و وزن مخصوص آن 4.4-4.2 گرم بر سانتيمتر مکعب ميباشد.اين ماده در اسيد حل نميشود و فقط براي افزايش وزن گلاز آن استفاده ميشود.

     

    3-  ثعلب (کربواکسيدمتيل سلولز)

    ماده اي است آلي که بنامCMC در ساخت گل بکار ميرود.اين ماده درآب به خوبي حل شده و در دو نوع HIGH VIS CMC (با گرانروي بالا) و CMC LOW VIS (با گرانروي پايين) وجود دارد.

    از CMC HV براي افزايش غلظت گل تا مرز 250-200ثانيه استفاده ميشود و تا حدودي نيز صافاب گل را کنترل ميکند.در آب شيرين با مصرفدو گرم ٬ غلظت بالايي ايجاد ميکند. اما در آب نمک مصرف آن بالا بوده و تاثير کمتريدارد.لازم به ذکر است که CMC HV در محيطهاي قليايي بخوبي عمل ميکند.

    از CMC LV در آب نمک و آب شيرين جهت کنترلفلوئيدلاس استفاده ميشود. همچنين بعلت داشتن حالت کلوئيدي ميتواند مواد وزن افزارا در سيال حفاري بصورت معلق نگهدارد و در محيطهاي قليايي پايدار است.

     

    4- پوست گردو(بادام)

    در صنعت حفاري آن رابنام WALNUTSHELLمي شناسند.اين ماده به سه نوع دسته بندي ريز٬ متوسط و درشت طبقه بندي شده است.پوست گردو(بادام) ماده جلوگيري کننده از هرزروي است.

     

    5- پودر سنگ آهک (لايمستون پودر)

    نام شيميايي آن کربناتکلسيم ((CACO3 بوده که بصورت پودر از آن استفادهميشود.اين ماده در آب نامحلول بوده و براي افزايش وزن گل هاي پايه آبي تا وزن PCF 110    و گلهاي روغني تا وزن PCF 100 از آن استفاده ميشود.

    وزن مخصوص لايمستونپودر٬ 2.7 گرم بر سانتيمتر مکعب بوده وچون به خوبي در اسيد حل ميشود٬ در مخازننفتي و گازي بعنوان ماده وزن افزا از آن استفاده ميشود.

    از نوع دانه بندي شده آن-LIMESTON CHIPS- جهت پر کردن ترک خوردگي هاي سازند هااستفاده ميشود.

    6- کاستيک سودا (سودسوزآور)

    کاستيک سودا با فرمولشيميايي NAOH ٬ ماده ايست که بخوبي در آب حل شده وPH محيط را تا 14 بالا ميبرد. اين مادهاز لحاظ درجه ريسک پذيري خطرناک است . همچنين بعلت گران بودن اين ماده بهتر استفقط در گل هاي بنتونايتي از آناستفاده شود و براي باقي گل ها از اهک استفاده گردد.

     

    7- سودا اش (SODA ASH)

    نام شيميايي اين مادهکربنات سديم با فرمول شيميايي Na2Co3 است. اين ماده ميتواند PH  محيط را تا 11.5 بالا ببرد. از سودااش ميتوانجهت رسوب دادن يونهاي کلسيم در گلهاي آبي و سولفات باريم در گلهايي با PH پايين استفاده کرد.

    CaSo4+ Na2Co3 Na2So4 + CaCo3

    از سودااش ميتوان برايمقابله با آلودگي هاي سيمان استفاده کرد.

    Ca(OH)2+ Na2Co3 CaCo3 + 2NaOH

     

    8- بي کربنات سديم

    بي کربنات سديم يا جوششيرين با فرمول شيميايي NaHCo3 و PH=8.5٬ جهت رسوب دادن يونهاي کلسيم ناشي از آلودگيهاي سيماناز ان استفاده ميشود.قابل ذکر است که PH گل هاي آلوده به سيمان اغلب بالاتر از 11ميباشد.فرمولهاي زير نحوه واکنش بي کربنات سديم را بر آلودگيهاي سيمان ٬ نشانميدهد:

    Ca(OH)2+ NaHCo3 CaCo3 + NaOH + H2O

    NaOH+ NaHCo3 Na2Co3 + H2O

    لازم به ذکر است استفادهبيش از حد از بي کربنات سديم باعث آلودگي بيشتر گل ميباشد.

     

     

    9- فروبار

    ماده اي به است رنگ قرمزآلبالويي با فرمول شيميايي Fe2o3 که وزن مخصوص آن 4.7 بوده ومولکولهاي بصورت گرد و مدور است.

    مدور بودن مولکولهايفروبار باعث ميشود که اين ماده بخوبي توسط همزن ها معلق شود که اين امر براي باريتبا مولکولهاي مسطح امکان پذير نمي باشد. به همين علت رسوبات باريت به سختي از کفمخزن جدا ميشود.

    فروبار ماده ايست غيرفعال که فقط جهت افزايش وزن گل از PCF 75 به بالا استفاده ميشود. البته با وجود غير فعال بودن٬ اين ماده در محيطهاي گازي حاوي هيدروژن سولفوره ٬ فعال ميگردد.

     اين نکته را نيز بايد متذکر شد که علاوه بر مشکلتهيه آن ٬ ميتوان به گران بودن فروبار اشاره کرد. پس بهتر است حدالامکان از باريتاستفاده شود.


     جدول مقایسه باریت و فروبار

    1- باريت ماده اي معدني است.

    2- وزن مخصوص باريت 2/4 ميباشد.

    3- داراي ذرات مسطح و بشقابي است.

    4- نام شيميايي آن سولفات باريم است.

     

    1- فروبار محصولي صنعتي است.

    2- وزن مخصوص فروبار 7/4 ميباشد.

    3- داراي ذرات گرد و مدور است.

    4- تشکيل شده از هماتيت و پاره اي سيليکات هاست.

     

     

     

     

    10- کلرور کلسيم

    اين ماده با فرمولشيميايي CacL2 ٬ ماده اي است که بصورن فلس يا دانه دانه عرضه ميشود کهبسيار جاذب رطوبت بوده و نبايد در مجاورت هواي ازاد قرار گيرد. موارد استفاده ازکلرورکلسيم بشرح زير است:

    الف) در گل هاي بدونمواد جامد با 90 درصد خلوص کلسيم کلرايد ٬ تا وزن PCF82 ٬ از اين ماده استفاده ميشود.

    ب) در گل هاي روغني ٬جهت جلوگيري از باد کردن رس ها و ريزش SHALE استفاده ميشود.

    ج) در سيمانکاري بعنوانکاهش دهنده زمان بندش استفاده ميشود.

     

    11- مايکا

    اين ماده که بنام سنگطلق ناميده ميشود ٬ به لحاظ شکل ظاهري ٬ بصورت ورقه هايي شيشه اي ٬که روي همقرارگرفته اند٬ به نظر ميرسد .مايکا در طبيعت يافت ميشود ٬ از لحاظ رنگ به دوصورتاست:

     الف) مسکويت ها که سفيدرنگ هستند.

     ب) بيولايت ها که بعلت داشتن مواد معدني ديگر ٬عموماً تيره رنگ هستند.

     

    لازم به ذکر است که وزنمخصوص مايکا ٬  3 - 2.8 ميباشد.

     

    12- فايبرلاک

    ماده اي است متشکل ازمواد کنفي ٬ پوست شلتوک و در مواردي ذرات دانه بندي شده پوست شکلات ٬ که جهتجلوگيري از هرزروي گل حفاري از آن استفاده ميشود.

     

    13-صدف آهکي (OYSTER SHELL or SHELL FISH)

    اين ماده که از پوستصدفهاي دريايي يا مواد مشابه آن ساخته ميشود ٬ ماده اي است که جهت جلوگيري ازهرزروي از آن استفاده ميشود و چون در اسيد حل ميشود ٬ بيشتر در مخازن نفتي و گازيبه هنگام هرزروي از آن استفاده ميشود.

     

    14-آهک ( LIME )

    لايم همان آهک آبديدهاست که نام شيميايي آن هيدروکسيدکلسيم با فرمول Ca(OH)2 ميباشد.

    از آهک جهت اهداف زير درگل استفاده ميشود:

    الف) براي افزايش PH در گل هاي آبي تا مرز 12

    ب) براي ساختن گل هايآهکي ( از اين گل در ايران استفاده نميشود. )

    ج) جهت تعيين PF و PM  در گل هاي پایه آبی.

    د) جهت رسوب دادن يونهايکلسيم و منيزيم در آب ها بخصوص آب دريا

    ه) بالا بردن اکتیویتهگل های پایه روغنی و خنثی کردن هیدروژن سولفوره و CO2

     

    15- استارچ

    استارچ همان نشاسته بافرمول شيميايي  C12H22O11 ميباشد. اين ماده ممکن است از سيبزميني ٬ ذرت ٬ گندم و يا ساير گياهان نشاسته اي ديگر تهيه شود.اين ماده در آب نمکاشباع که PPM نمک آن PPM 320000-280000باشد بخوبي عمل کرده وتا دماي 225 درجه فارنهايت ٬ مقاومت دارد.استارچ در آب هاي شيريني که PH آنها از 9.5 بيشتر باشد به خوبي جوابميدهد.از استارچ در گل هاي سنگين براي کنترل صافاب در محدوده 2 - 0.5 استفاده ميشود.

     

     

    16- بنتونايت

    بنتونايت نوعي رس است کهدر مجاورت آب خاصيت شکل پذيري دارد. ساختمان مولکولي آن بصورت لايه هاي متناوب ازسيليکات SiO2) ) و آلومين Al2o3))

    تشکيل شده که در مياناين لايه ها و سطح رويي آنها کاتيون هايي نظير سديم و کلسيم وجود دارد. بنابراينميتوان گفت بنتونایت های مصرفی در گل حفاری بر دو نوع است:

     الف) سديم بنتونايت

     ب ) کلسيم بنتونايت

     

    سديم بنتونايت يا (مونتموري لونايت ) مرغوبترين نوع بنتونايت است ولي نوع دوم يعني کلسيم بنتونايت ٬بلحاظ دو ظرفيتي بودن ٬ از مرغوبيت کمتري برخوردار است.

     

    خواص بنتونايت:

    1- در گل هاي پايه آبيسبک وزن و در آبهاي شيرين توليد ويسکاسيتي مي نمايد.

    2- براي استفاده در آبنمک ٬ ابتدا بايد آنرا در آب شيرين حل کرده و سپس براي استفاده بهينه به آب نمکاضافه نمود.

    3- بنتونايت خاصيت تعويضيوني دارد. يعني بخوبي قادر است يونهاي موجود در محيط اطراف را با يونهاي سطح خودتعويض کند.

    4- خاصيت ژلاتيني دارد.يعني ذرات آن با جذب آب ٬ متورم شده و پس از مدتي ميترکد. اين عمل باعث ايجادخاصيت پلاستيکي در گل ميگردد.

     

    موارد استفاده ازبنتونايت:

    1- افزايش گرانروي در گل هاي پايه آبي.

    2- کنترل صافاب گل.

    3- مقومت در حرارت هايبالاتر از 300 درجه فارنهايت.

    4- خاصيت هيدراته وپراکنده شدن.

    5- استفاده در سيمانکاري جهت سبک کردن وزن سيمان.

    6- استفاده از آن بعنوانپيل جهت جلوگيري کردن از هرزروي.

     

    17- کف صابون (  FOAMAL AGENT)

    مايعي است که در صورتمخلوط شدن با آب ٬ ايجاد کف کرده و گل صابوني با وزني کمتر از آب  بوجود مي آورد.

     

    18- D.M.E

    نام کامل اين ماده DRILLING MUDEMULSIFIERاست که جهت امولسيون کردن روغن در آب استفاده ميشود.

     

    19- امولسي فاير اوليه

    ماده اي است که ازاسيدهاي آلي و آمينه تهيه شده است و جهت پايه اصلی امولسيون گل هاي روغني ( INVERT) بکار ميرود.

     

    20- امولسي فاير ثانويه

    ماده اي است که بعنوانپايدار کننده حالت امولسيوني معکوس در گلهاي روغني از آن استفاده ميشود.

     

    21- F.L.C

    ماده اي است که فلوئيدلاس گل هاي روغني ( INVERT) را کنترل ميکند. اين ماده از مواد نفتي مانند قير وپاره اي افزودني ها به وجود مي آيد.

     

    22- ماده غلظت دهنده گلهاي روغني

    اين ماده که پايه اصليآن نوعي رس بنام ارگانوفليک گلي است طوري ساخته شده که در گازوئيل حل شده و ايجادغلظت ميکند.

     

    23- BIT LUBE

    ماده اي است که برايروانکاري مته و لوله هاي حفاري و کم کردن حالت پيچشي ( Torque ) از آن استفاده ميشود.

     

    24- PIPE LAX

    ماده اي است که برايروان کردن لوله ها و آزاد کردن گير لوله ها از آن استفاده ميشود.



    نویسنده : علیرضا فرزادنیا بازدید : 1390 تاريخ : سه شنبه 22 اسفند 1391 ساعت: 11:22
    برچسب‌ها :
    اخبار و رسانه هاهنر و ادبیاترایانه و اینترنتعلم و فن آوریتجارت و اقتصاداندیشه و مذهبفوتو بلاگوبلاگ و وبلاگ نویسیفرهنگ و تاریخجامعه و سیاستورزشسرگرمی و طنزشخصیخانواده و زندگیسفر و توریسمفارسی زبان در دیگر کشورها